Verslag excursie Slot Zeist 23 april 2026

door Tonny Breukelman

De ontvangst in de Oranjerie van het slot was hartverwarmend. Dit hoort bij de taak van een Oranjerie: het koesteren van planten tegen de koude winters. We bewonderden er niet alleen een enorme kachel maar we genoten er eveneens van de koffie en tussen de middag van een goedverzorgde lunch.

Slot Zeist heeft een lange, roerige geschiedenis. Een verre achterneef van koning Willem Alexander kocht het vervallen middeleeuwse kasteel in 1777. Hij had een lusthof voor ogen. In 1686 was het paradijsje klaar. De eigenaar ontving toen de titel Heer van Zeist. In het slot kregen wij de kans om veel te zien en aan te raken. We bewonderden marmeren tafels, prachtig bewerkte tafelpoten, zijden behang en enorme schouwen. We doorliepen zo enkele eeuwen geschiedenis.

In 1746 verkocht Willem Adriaan van Nassau II het slot uit geldnood. Het slot kwam in handen van De Amsterdamse koopman Cornelis Schellinger, die sympathiseerde met de Hernhutters.

Sinds de overname van slot Zeist vond de EBG, de Evangelische Broeder Gemeente onderdak op het terrein van het slot.

De EBG, beter bekend als de Hernhutters, “Unter des Herrn Hut”, wilde in de periode van hervormingen af van het geruzie over dogma’s en regeltjes. Von Zinzendorf, de oprichter van de gemeente geloofde in Jezus Christus als voorbeeld van liefde.

Muziek speelt binnen de gemeenschap een centrale rol. Dit blijkt o.a. uit het prachtige orgel dat de kerk siert.

Wij bezochten onder de enthousiaste en inspirerende leiding van twee gidsen van ‘t Gilde de begraafplaats en de twee binnenpleinen, het broeder- en het zusterplein, Zij vertelden over de dagelijkse beslommeringen van de leden van de gemeenschap, over de woningen, en de contacten met Suriname. Zo gingen de mannen vrouwen en kinderen voor ons leven.

Terug bij het slot namen we afscheid van Roet Hogervorst, de onvolprezen excursieleider van KUBES.

De dag blijft een mooie herinnering: een kasteel met twee zijvleugels, niet diep maar wel hoog en de gebouwen van de Hernhutters op enige afstand.

Eenieder van ons heeft een beeld voor ogen dat min of meer de werkelijkheid weergeeft of wellicht helemaal niet.

Wat te denken van een maquette?