Verslagje excursie nr. 300 naar museum Ons’ Lieve Heer op Solder.

door Marieke Kooijmans

Op zaterdag 21 februari zijn we met 24 personen naar Amsterdam getogen. Het was voor sommigen nog een heel gedoe, omdat er werkzaamheden op het spoor rondom Utrecht waren. Maar we waren met ons allen op tijd bij de oostzijde van het centraal station. Na een korte wandeling hebben we koffie gedronken met verrukkelijke taart erbij, bij de Schreierstoren (terrassen). Dit is een heel oud pand en enkel de toren is nog bewaard gebleven. Deze toren stond aan de waterkant en de naam laat ons horen dat er veel geschreid is, toen de liefhebbende mannen afscheid van hun vrouwen namen om naar zee te gaan, en wie weet wel niet terug te keren.

Toen we bijgepraat waren zijn we naar Ons’ Lieve Heer op Solder gewandeld. Dit is van de 50 schuilkerken die Amsterdam rijk was, de enige die bewaard is gebleven. In 1662 was er een vooraanstaand man, Jan Hartman genaamd die o.a. het innen van belastinggeld bij hield. Hieraan heeft hij ook flink verdiend en zo kocht hij 3 huizen die achter elkaar gelegen waren. Vrij smalle panden want dit was voordeliger dan brede huizen. Door een heel smal steegje waren ze verbonden. Om in de schuilkerk te komen moesten we ondergronds het gebouw in. Achter de voordeur die half open kon, dit was om beesten buiten de deur te houden, kwam je in een gang waar aan de rechterzijde een winkel gevestigd was. Daar werden zijden kousen verkocht zowel voor de heren als de dames. Verder was er een mooie kamer waar de belangrijke mensen werden ontvangen. Hier waren o.a. een rariteiten kabinetje te zien wat mooi beschilderd was met erg veel laatjes waar kostbare kruiden en andere spullen in bewaard werden. Ook mooie stoelen en tafel en een witte marmerenvloer met ingelegde zwarte figuren. Een mooie schouw met kachel en schilderijen met portretten een kroonluchters. De keuken had tegelwanden met spelende kinderen in Delftsblauw erop uitgebeeld en een vrij lage aanrecht met een grote gootsteen zodat de wastobbe met wasbord er makkelijk in kon. Er was ook een beerput die toen men die leegde, vol zat met scherven van servies en andere voorwerpen. Met veel gepuzzel is er veel van weer in elkaar gezet en er waren ook nog scherven te zien. In de slaapkamer was een kleine bedstee te zien.

Via trapjes en trappen kwamen we op de zolder waar de schuilkerk te zien was. Er was een altaar met toebehoren, preekstoel en achterin nog een trap naar boven waar het orgel staat met nog een blaasbalg die de lucht in de pijpen moet blazen. In de tijd dat de schuilkerk dienst deed, werd er geen muziek gemaakt vanwege het geluid. Er waren vrij kleine ramen en er waren aan de kanten plaatsen voor de heren, aan de overzijde voor de dames en in het midden stonden ook nog stoelen. Er is plaats voor 150 personen en men kan nu nog een dienst bijwonen en er worden tegenwoordig ook concerten gegeven. Je kon ook nog op 2 galerijen plaats nemen. Er was een mooie maquette te voelen hoe het gebouw er uitziet om een beter beeld te krijgen. Aan het gebouw kon je dus niet zien dat het een gebedshuis was. Onze gids heeft erg veel verteld, en dit is maar een impressie die ik geef. Zij werkt al 35 jaar bij dit museum en is nog steeds enthousiast en heeft haar best gedaan om dit op ons over te brengen wat haar wel gelukt is.

Het was een geslaagde dag en ik hoop dat ik namens iedereen spreek, als ik zeg dat het de moeite waard was om wat van de geschiedenis van deze schuilkerk te hebben mee gekregen.

Dank ook aan onze reisleidster en aan de vrijwilligers. Zonder hen had deze dag niet zo geslaagd geweest.